Mam zewnętrzny silnik do okapu, kolega zobaczył u mnie i też zamontował ale silnik jest za słaby. Słabo ciągnie bo jest dalej od okapu. Gdzie szukać mocniejszego silnika no i żeby pasował. Są jakieś warsztaty czy sklepy? Widzę że nie ma mocniejszych w rozwiązaniach okapów.

To, że „nie ma mocniejszych” w katalogach do typowych domowych okapów, to prawda – producenci okapów kończą zwykle na ~500–800 m³/h i niskim sprężu. Przy dłuższym kanale to się po prostu dusi.

Rozwiązanie jest takie, że nie szukasz silnika od okapu, tylko normalnego wentylatora kuchennego / kanałowego o większym sprężu, tak jak do małej gastronomii.

---

1. Zanim kupicie „mocniejszy silnik”

Zanim zaczniecie szukać czegoś większego, warto sprawdzić:

1. Średnica i długość kanału

czy gdzieś nie ma redukcji z 150 na 100 mm – to zabija przepływ;

ile jest metrów kanału i ile kolanek 90° – każde kolanko to duża strata ciśnienia.

2. Typ wentylatora

typowy „domowy” silnik z okapu to mały wentylator osiowy – dobry na krótki kanał, z dłuższą trasą przegrywa;

przy dłuższym odcinku potrzebny jest wentylator promieniowy / kanałowy o wysokim sprężu, dokładnie taki jak do gastronomii.

3. Przepustnice / kratki z żaluzją

potrafią zabrać połowę wydajności, szczególnie te „ładne” z marketu.

Często poprawa średnicy kanału + porządny wentylator kanałowy robi większą robotę niż samo „więcej watów”.

---

2. Jakiego typu „silnika” szukać

Hasła, pod którymi warto szukać w sieci i hurtowniach:

„wentylator kuchenny COOKVENT / COOKVENT ECO” – Harmann robi całą serię zewnętrznych wentylatorów do okapów, z silnikiem poza strugą tłuszczu.

„wentylator promieniowy do okapów kuchennych KBT” – typowo montowany na zewnątrz, różne moce i średnice.

„wentylator kuchenny / gastronomiczny”, „wentylator kanałowy promieniowy” – seria KEF, JETTEC, Dalap RCV, TD Silent o wysokim sprężu itd.

To są już urządzenia, które przy większym sprężu dają 1000–3000 m³/h, więc poradzą sobie z dłuższym przewodem.

Na co patrzeć w parametrach:

Wydajność (m³/h) – ile chcesz realnie mieć (do domu zwykle 500–800 m³/h na wylocie w kuchni to już luksus);

Spręż statyczny (Pa) – im dłuższa i bardziej skomplikowana instalacja, tym ważniejsze – szukaj modeli z kilkuset Pa;

Średnica króćców – żeby pasowała do obecnego kanału (ew. z redukcją, ale lepiej nie zwężać);

Zasilanie 230 V vs 400 V – w domu zwykle 230 V;

Możliwość regulacji obrotów – fajnie, jeśli da się wentylator „przykręcić” na co dzień.

---

3. Gdzie szukać / kto to robi

Online / wysyłkowo (PL)

To typowy asortyment hurtowni wentylacyjnych, nie sklepów z AGD:

Sklep-wentylacyjny.pl – mają całe działy „Wentylatory kuchenne” i „gastro”, m.in. COOKVENT / COOKVENT ECO, KBT itd.

Wentylatorownia, Instalszop, Hurtownia-wentylacyjna, DAT Wentylatory – podobny asortyment, można dobrać po parametrach: wydajność, średnica, spręż.

Allegro – sporo ofert wentylatorów COOKVENT / COOKVENT ECO i innych kuchennych (ale tu trzeba samemu dobrze czytać tabelki).

Stacjonarnie / usługa

Jeśli kolega nie chce się bawić w samodzielne liczenie:

firma od wentylacji mechanicznej/rekuperacji – robią też kuchnie, potrafią policzyć straty ciśnienia w kanale i dobrać konkretny model wentylatora;

hurtownia wentylacyjna w większym mieście (nie market budowlany) – często mają doradców, którzy dobierają model z katalogu po krótkim opisie instalacji.

Hasła do Google’a:

> „hurtownia wentylacyjna [miasto]”, „wentylacja mechaniczna [miasto]”, „projekt wentylacji kuchni [miasto]”.

---

4. Na co uważać przy „tanim tuningu”

1. Hałas – mocniejszy wentylator, szczególnie promieniowy, potrafi być głośny. Czasem warto go dać na zewnątrz lub na poddaszu + zastosować tłumik akustyczny.

2. Tłuszcz i temperatura – musi to być wentylator przystosowany do wyciągów kuchennych (tłuszcz, wyższa temp.), nie zwykły łazienkowy.

3. Bezpieczeństwo pożarowe – zostaw filtr przeciwtłuszczowy w okapie, nie wypychaj wszystkiego „na żywca” w kanał.

4. Przepisy / wspólny kanał – jeśli to blok z wspólnym szybem wentylacyjnym, wentylator o dużym sprężu może wypychać spaliny/ zapachy sąsiadom – wtedy w ogóle nie powinno się pompować w ten szyb.

---

5. Prosty plan dla kolegi

1. Zmierz:

długość i średnicę kanału,

liczbę kolan 90°,

jaki ma teraz wentylator (moc, m³/h, średnica).

2. Wybierz z hurtowni kuchenny wentylator promieniowy (COOKVENT / podobny) o:

tej samej albo większej średnicy niż obecny kanał,

wydajności np. 800–1200 m³/h,

wysokim sprężu.

3. Zleć montaż instalatorowi od wentylacji albo elektrykowi (z uwzględnieniem sterowania z okapu).

Jeśli chcesz, możesz opisać mi dokładnie swoją instalację (średnice, długość, ile kolanek, jaki obecny model), to dobiorę orientacyjne parametry wentylatora, żebyś wiedział, czego szukać w tabelach katalogowych.

W dniu 28.01.2026 o 16:01, maras77 napisał:

Jeśli chcesz, możesz opisać mi dokładnie swoją instalację (średnice, długość, ile kolanek, jaki obecny model), to dobiorę orientacyjne parametry wentylatora, żebyś wiedział, czego szukać w tabelach katalogowych.

Spox ziom

Kanal 150, po 1.5m zwężenie na 110mm. Długość 4,5m z kolanem 45 stopni i 90 stopni. Co poradzisz?

I inna sytuacja. Kanal 125 i przejscie na 2x75mm. Później 2 m.

Edytowane 30 Stycznia30 Styczeń przez deszczowyRoman

@maras77 ?

W dniu 30.01.2026 o 11:52, deszczowyRoman napisał:

Spox ziom

Kanal 150, po 1.5m zwężenie na 110mm. Długość 4,5m z kolanem 45 stopni i 90 stopni. Co poradzisz?

I inna sytuacja. Kanal 125 i przejscie na 2x75mm. Później 2 m.

OK, to teraz konkret, bo te dwa układy dość dobrze tłumaczą, czemu „nie ciągnie”.

---

1️⃣ Układ: 150 mm → po 1,5 m zwężenie na 110 mm, łącznie 4,5 m, kolano 45° + 90°

Problem:
Zwężenie z 150 na 110 mm robi ogromną różnicę:

• pole przekroju 150 mm ≈ 177 cm²

• pole przekroju 110 mm ≈ 95 cm²

Czyli na odcinku 110 mm prędkość powietrza jest prawie 2× większa, a straty ciśnienia rosną ponad 3×. Do tego redukcja + dwa kolana = kolejne straty.

Dla typowego przepływu 500–700 m³/h ten kawałek 110 mm staje się „korkiem” – nawet mocniejszy silnik zaczyna walczyć ze sprężem, zamiast pompować przepływ.

Co bym zrobił w tej sytuacji

Priorytet: utrzymać 150 mm tak długo, jak się tylko da i minimalizować zwężenie.

1. Ideał

   • Zlikwidować całkowicie odcinek 110 mm i zrobić pełne 150 mm aż do wyrzutu.

   • Kolano 90° zamienić (jeśli się da) na dwa łagodniejsze 45°.

2. Jeśli 110 mm jest wymuszone (np. przelot przez ścianę):

   • Prowadź 150 mm aż prawie do ściany, a 110 mm zrób:

     • możliwie najkrótsze (np. 20–50 cm),

     • gładka rura (nie karbowany peszel od okapów),

     • jeden łagodny łuk, a nie ostre kolano 90°, jeśli jest miejsce.

   • Użyj redukcji stożkowej 150→110, nie nagłej, „schodkowej”.

3. Gdy mimo to ciągnie słabo
   Wtedy faktycznie trzeba myśleć o wentylatorze o większym sprężu, typowo:

   • wentylator promieniowy/kuchenny (nie typowy łazienkowy osiowy),

   • dobrany tak, żeby przy ~100–150 Pa nadal dawał 500–700 m³/h.

Czyli: najpierw poprawa kanału (średnica, długość 110 mm, kolana), dopiero potem mocniejszy wentylator. Inaczej przepalisz więcej prądu i hałasu, a zyskasz tylko symboliczny przepływ.

---

2️⃣ Układ: kanał 125 mm → przejście na 2×75 mm, potem 2 m

Tu też jest haczyk – wygląda to jak „rozszerzenie na dwie gałęzie”, ale w rzeczywistości to jest zwężka.

Policzmy przekroje:

• 125 mm: pole ≈ 122,7 cm²

• 2×75 mm: jedno 75 mm ≈ 44,2 cm² → razem ≈ 88,4 cm²

Czyli 2×75 mm ma ok. 28% mniejszy przekrój niż pojedyncze 125 mm.
Efekt:

• prędkość w 75-kach rośnie,

• rosną straty ciśnienia,

• przy tłustym powietrzu z kuchni:
  – szybciej się syfi, gorzej się czyści, rośnie ryzyko hałasu i „bulgotania”.

Co bym tu doradził

Dla okapu zdecydowanie wolałbym:

• albo trzymać pełne 125 mm aż do wyrzutu (lub zamienić na równoważny kanał prostokątny o podobnym polu),

• albo jeśli już rozdzielać, to na coś w stylu 2×100 mm, a nie 2×75 – wtedy sumaryczny przekrój rośnie, a nie maleje.

2×75 mm ma sens w rekuperacji dla pokoi (małe przepływy, czyste powietrze), ale nie jako główny wyrzut z okapu z tłuszczem.

Jeśli ten odcinek 2×75 mm jest tylko 2 m, to przy małych przepływach może „jakoś działać”, ale przy chęci uzyskania realnych 500–700 m³/h będzie to wąskie gardło.

---

3️⃣ Ogólne zasady, które tu widać jak na dłoni

1. Zero zwężeń, jeśli się da

   • 150 → 110

   • 125 → 2×75
     to są typowe zabójcy wydajności. Lepiej dać wyższą średnicę niż „kombinować”.

2. Im dłużej duża średnica, tym lepiej
   Zwężkę dawaj na samym końcu i najkrótszą, jeśli nie da się jej uniknąć.

3. Dla dłuższych tras – wentylator o dużym sprężu
   Jeśli po poprawkach kanału nadal ciągnie słabo, wybierz:

   • wentylator promieniowy,

   • dobrany na żądany przepływ (np. 600–800 m³/h) przy statycznym sprężu w granicach 100–150 Pa.

---

Jeśli chcesz, możesz mi jeszcze dopisać:

• gdzie dokładnie stoi wentylator (tuż przy okapie, w połowie trasy, na końcu przy wyrzucie),

• czy rury są gładkie sztywne, czy elastyczne karbowane,

to doprecyzuję, czy bardziej opłaca się wam poprawić kanał, czy od razu celować w konkretny typ wentylatora i jakie parametry (m³/h / Pa) brać za minimum.

Godzinę temu, maras77 napisał:

Nie ciągnie

Generalnie ten pierwszy jest w kuchni i ma dobry ciąg. Kominiarz sprawdzał jak robił odbiór.

Drugi kanal jest w łazience. Na razie podlaczony do szachtu. Zastanawiam się jaki dobrać do tego wentylator.

10 minut temu, deszczowyRoman napisał:

Generalnie ten pierwszy jest w kuchni i ma dobry ciąg. Kominiarz sprawdzał jak robił odbiór.

Drugi kanal jest w łazience. Na razie podlaczony do szachtu. Zastanawiam się jaki dobrać do tego wentylator.

OK, to sytuacja jest już jasna:

• kuchnia – ogarnięta, ciąg sprawdzony przez kominiarza → zostawiamy

• łazienka – kanał 125 → rozdział na 2×75 mm → ~2 m → szacht. Tu dobieramy wentylator

---

1. Co mówi norma i przepisy (w tle)

Dla łazienki (z WC albo bez) minimalny wywiew to 50 m³/h wg PN-83/B-03430/Az3:2000.(iko.pwr.wroc.pl)

To oznacza, że:

• jak kupisz wentylator ~90–150 m³/h, to mimo strat w kanałach i szachcie powinieneś mieć te wymagane 50 m³/h na kratce w łazience;

• nie ma sensu ładować „turbo potwora” 300 m³/h do zwykłego szachtu – więcej hałasu i potencjalne problemy w pionie.

Uwaga na szacht:
Jeśli to wspólny, grawitacyjny szacht w bloku, to formalnie nie wolno łączyć wentylacji grawitacyjnej z mechaniczną „jak popadnie”. Rozporządzenie i interpretacje mówią wprost, że nie powinno się montować wentylatorów mechanicznych do przewodów wentylacji grawitacyjnej, bo zmieniają charakter pracy szachtu i mogą „dmuchać” sąsiadom do mieszkań.(Elektroda)

W praktyce często robi się wentylator czasowy (działa tylko przy światle / czasowo), ale dobrze to uzgodnić z kominiarzem / administracją – tak jak masz to ogarnięte przy kuchni.

---

2. Twój układ 125 → 2×75 mm – co to znaczy dla wentylatora

Przy tak krótkim odcinku (2 m od rozdziału do szachtu) i stosunkowo małym przepływie (łazienka, nie kuchnia):

• zwężenie z 125 na 2×75 nie jest jeszcze tragedią,

• spokojnie obsłuży typowy łazienkowy wentylator 125 mm rzędu 100–180 m³/h.

Policzmy przekroje:

• 125 mm → ~123 cm²

• 2×75 mm → 2×44 cm² ≈ 88 cm²

Czyli realnie trochę zwężasz, ale przy przepływach łazienkowych i 2 m długości jest to akceptowalne – pod warunkiem, że wentylator ma sensowny spręż (nie kompletna „zabaweczka” 60 m³/h).

---

3. Jaki typ wentylatora bym dobrał

Zakładając, że:

• łazienka w mieszkaniu / domu,

• kanał 125 mm od kratki, potem przejście na 2×75, 2 m i szacht,

• chcesz po prostu, żeby wentylacja „zaskakiwała” po włączeniu, a nie tylko symbolicznie mruczała:

Parametry docelowe

Celowałbym w wentylator:

• średnica: 125 mm (żeby pasował do tego 125 przed rozdziałem),

• wydajność znamionowa: ok. 120–180 m³/h,

• ciśnienie statyczne: rzędu 50–60 Pa – typowe lepsze łazienkowe wentylatory 125 mm tyle mają, wystarczy na Twoje 2×75, szacht i kratkę,

• głośność: max ~35 dB(A) / 3 m – żeby nie wył jak suszarka.(Vents24.pl)

Typowe przykłady klasy:

• wentylatory typu VENTS 125 M3 – 125 mm, ~185 m³/h, ~55 Pa, 35 dB(A);(Vents24.pl)

• różne modele „125 silent/quiet” w sklepach wentylacyjnych – często 120–150 m³/h przy niższym hałasie.(Allegro)

Nie musisz kupować dokładnie tych marek, ale szukaj parametrów tego typu.

Funkcje dodatkowe (warto rozważyć)

• zawór zwrotny / klapka – żeby nie cofały się zapachy z szachtu,

• wyłącznik czasowy (timer) – działa jeszcze np. 5–15 min po zgaszeniu światła,

• ewentualnie higrostat – startuje przy wysokiej wilgotności (ale to droższa zabawa).

---

4. Gdzie go fizycznie zamontować w Twoim układzie

W Twojej konfiguracji:

• wentylator montuj w łazience, na początku tego 125 mm, w miejscu kratki/rozety,

• za wentylatorem dopiero redukcja na 2×75 mm i te 2 m do szachtu.

Czyli układ:

łazienka → wentylator Ø125 w kratce → krótki odcinek 125 → trójnik na 2×75 → 2 m → szacht

Unikaj montażu wentylatora „gdzieś w środku 2×75” – więcej zabawy, mały zysk.

---

5. Dwie rzeczy, które naprawdę warto dopiąć

1. Dogadaj to z kominiarzem / administracją
   Skoro już ktoś robił odbiór kuchni, to zapytaj wprost, czy dopuszczają czasowy wentylator łazienkowy do tego szachtu. To jest najbezpieczniejsze formalnie.(Elektroda)

2. Zadbaj o dopływ powietrza
   Nawet najlepszy wentylator nic nie zrobi, jeśli drzwi do łazienki są „pancerne”.
   Musi być szczelina pod drzwiami (min. 1–2 cm) albo kratka w drzwiach.

---

6. Podsumowanie „na skróty”

Dla łazienki z kanałem 125 → 2×75, długość 2 m do szachtu:

• wybierz łazienkowy wentylator 125 mm,

• wydajność: ~120–180 m³/h,

• ciśnienie: ok. 50–60 Pa,

• z zaworem zwrotnym i najlepiej z timerem,

• montaż w kratce w łazience, przed rozdziałem na 2×75.

Jeśli napiszesz mi jeszcze, czy to blok / szeregowiec / dom jednorodzinny i jaką masz kratkę / puszkę rozdzielczą dla tych 2×75, mogę zasugerować konkretniejszy typ (najprostszy osiowy, czy lepiej mały kanałowy „TD” wpięty w rurę).

Dom jednorodzinny. Wentylator moze bmoze byc dowolny na strychu. Moglbym również podłączyć druga łazienkę

25 minut temu, deszczowyRoman napisał:

Dom jednorodzinny. Wentylator moze bmoze byc dowolny na strychu. Moglbym również podłączyć druga łazienkę

Skoro to dom jednorodzinny i masz strych do dyspozycji, to już nie jesteś ograniczony „łazienkowym wiatraczkiem w kratce”, tylko możesz zrobić mały, centralny wyciąg łazienkowy – dużo wygodniejsze i skuteczniejsze.

---

1. Co masz teraz

• Główna nitka: Ø125 mm.

• Rozdział na 2×75 mm i ok. 2 m do wyrzutu / kominka / czerpni.

• Możesz do tego dołączyć drugą łazienkę – idealny kandydat na „centralny wentylator łazienkowy” na strychu.

Czyli schemat docelowo może wyglądać tak:

Łazienka 1 → kratka / zawór → 75 mm
Łazienka 2 → kratka / zawór → 75 mm
2×75 → skrzynka / trójnik → wentylator na strychu → wyrzut na dach / ścianę

Dwóm łazienkom spokojnie wystarczy 1 wspólny wentylator, byle dobrany z głową.

---

2. Jakiego typu wentylator na strych

Na strychu szukasz nie „łazienkowego wiatraczka”, tylko:

a) Wentylator kanałowy / mieszany (inline, mixed-flow)

• montaż w rurze Ø125 lub Ø150,

• wydajność ~150–250 m³/h,

• przyzwoity spręż (rząd 80–150 Pa), żeby przepchnąć dwie gałęzie 75 mm + wyrzut,

• pracuje ciszej, bo jest „nad głową” na strychu – w łazience masz tylko ciche kratki.

Typowy przykład klasy (nie jako konkretny model do kupienia, ale jako parametry):

• inline / mixed-flow 125 mm, ok. 180–220 m³/h, 80–100 Pa, głośność ~25–35 dB.

b) Mały wentylator „centralny do sanitariatów”

W hurtowniach często jest kategoria pokroju „wentylator centralny, 2–3 pomieszczenia sanitarne” – obudowa do powieszenia na ścianie / krokwi, 125 lub 160 mm, 2–3 króćce 75–80 mm. To jest w zasadzie to, co robi się w mini-wentylacji mechanicznej.

---

3. Strumienie powietrza: ile m³/h?

Normowo:

• Łazienka: min. ~50 m³/h na pomieszczenie.

Masz 2 łazienki, więc:

• min. 2 × 50 = 100 m³/h

• praktycznie warto celować w 150–200 m³/h z wentylatora,
  żeby po stratach w kanałach i na wyrzucie dalej było >50 m³/h na kratkę.

Czyli kupując:

szukasz wentylatora kanałowego 125 mm o wydajności nominalnej ok. 180–250 m³/h.

Jak widzisz 125-kę opisaną jako 80–100 m³/h – to za mało na dwie łazienki. 150–180 m³/h – minimum. 200–250 m³/h – komfort z zapasem i możliwością ścięcia obrotów.

---

4. Jak spiąć to z 2×75 mm

Masz już przejście 125 → 2×75. To dokładnie ten typ elementu:

Prosty układ hydrauliczny

1. Na każdej łazience:

   • zawór nawiewno–wywiewny / kratka z króćcem 75 mm (tylko wyciąg),

   • rura 75 mm do skrzynki na strychu.

2. Na strychu:

   • skrzynka / plenum 2×75 → 1×125 mm (coś w stylu pokazanego powyżej),

   • do niej wpinasz obie rury 75 z łazienek,

   • z plenum wychodzi Ø125 do wentylatora,

   • z wentylatora Ø125 / 150 mm do wyrzutu (kominek dachowy / przez ścianę).

3. Kierunek przepływu:

   • łazienki → 2×75 → skrzynka → wentylator → wyrzut.

Wentylator koniecznie z wbudowaną klapą zwrotną, albo dajesz klapę na rurze za wentylatorem, żeby przy wyłączonym silniku nie cofało Ci zimnego powietrza.

---

5. Sterowanie

W domu jednorodzinnym masz kilka opcji:

1. Wspólne sterowanie z łazienek (światło + czas)

   • impuls z dowolnej łazienki (włączenie światła) odpala wentylator na strychu,

   • po zgaszeniu światła jeszcze np. 10–20 min pracy (moduł czasowy).

2. Tryb ciągły + „boost” z łazienek

   • wentylator chodzi na najniższych obrotach 24/7,

   • przy sygnale z łazienki (światło, higrostat) przechodzi w tryb szybszy.

To już bardziej „pół-mechaniczna wentylacja”, ale komfort jest od razu inny – brak wilgoci, zaparowanych luster itd.

---

6. Czy 2×75 mm wystarczy na dwie łazienki?

Tak, jeśli:

• długości 75-ek są rozsądne (po kilka metrów, nie 20 m serpentyny),

• wentylator ma te ~180–250 m³/h i przyzwoity spręż,

• nie masz jakichś absurdalnie restrykcyjnych kratek.

Przekrój 2×75 to ok. 88 cm² – to spokojnie „obrabia” 150–200 m³/h przy sensownych prędkościach.

Jeżeli kiedyś będziesz dokładali więcej pomieszczeń, warto pomyśleć o większym „kolektorze” i wentylatorze 160 mm, ale dla dwóch łazienek 125 + 2×75 jest zupełnie OK.

---

7. Co bym zrobił na Twoim miejscu – w punktach

1. Założył, że docelowo chcesz:

   • wyciąg z 2 łazienek,

   • wentylator na strychu,

   • wyrzut ponad dach / przez ścianę.

2. Dobrał wentylator:

   • kanałowy 125 mm, 180–250 m³/h, 80–100 Pa,

   • z klapą zwrotną, opcjonalnie z regulacją obrotów.

3. Na strychu:

   • skrzynka 2×75 → 125 mm,

   • wentylator za skrzynką,

   • krótki, możliwie prosty odcinek do wyrzutu.

4. Sterowanie:

   • na start: moduł czasowy uruchamiany z jednej / obu łazienek,

   • później możesz dołożyć higrostat w którejś łazience lub na strychu.

---

Jeśli napiszesz jeszcze jak daleko od łazienek masz miejsce na wentylator na strychu i jak planujesz wyrzut (kominek dachowy, ściana, stary komin), mogę podpowiedzieć, czy zostać przy 125 mm, czy już myśleć o 160 mm, i czy warto od razu kupić wentylator z regulacją obrotów czy zwykły on/off.

jaki to model AI?

moze policzyc opory na kolankach?

Edytowane 31 Stycznia31 Styczeń przez deszczowyRoman

3 godziny temu, deszczowyRoman napisał:

jaki to model AI?

moze policzyc opory na kolankach?

Chat GPT 5.2 thinking, wersja płatna. Jak chcesz taniej, to pisz na priv, to Ci dam sposób. Polecam też http://i10x.ai gdzie masz za 500 zł na rok dostęp do kilkunastu modeli.

Ale wracając do tematu:

Tak, możemy to oszacować całkiem sensownie – zrobimy „HVAC na kolanie” 😉, ale na liczbach, nie na wierze.

Będę liczył orientacyjnie dla typowego strumienia 200 m³/h (to jest w sam raz na dwie łazienki), powietrze w rurze Ø125 mm. Potem zobaczysz, ile z tego „zjadają” kolanka w porównaniu z prostą rurą.

---

1. Najpierw prędkość w kanale

Założenia:

• przepływ ( Q = 200 ,\text{m}^3/\text{h} )
  ( Q = \frac{200}{3600} \approx 0{,}0556 ,\text{m}^3/\text{s} )

• średnica kanału ( D = 125 ,\text{mm} = 0{,}125 ,\text{m} )

• pole przekroju:
  [
  A = \pi \left(\frac{D}{2}\right)^2
  = \pi \cdot 0{,}0625^2
  \approx 0{,}01227 ,\text{m}^2
  ]

• prędkość:
  [
  v = \frac{Q}{A} = \frac{0{,}0556}{0{,}01227} \approx 4{,}53 ,\text{m/s}
  ]

To jest rozsądna prędkość dla kanału 125 (w łazienkowym wyciągu).

---

2. Wzór na stratę ciśnienia na kolanie

Straty miejscowe liczymy ze wzoru:
[
\Delta p = \zeta \cdot \frac{\rho v^2}{2}
]
gdzie:

• ( \zeta ) – współczynnik strat miejscowych dla danego kształtki,

• ( \rho ) – gęstość powietrza (przyjmijmy 1,2 kg/m³),

• ( v ) – prędkość (ok. 4,53 m/s).

Najpierw policzmy wspólny kawałek ( \frac{\rho v^2}{2} ):

• ( v^2 \approx 4{,}53^2 \approx 20{,}5 )

• ( \frac{\rho v^2}{2} = 1{,}2 \cdot \frac{20{,}5}{2} = 1{,}2 \cdot 10{,}25 \approx 12{,}3 ,\text{Pa} )

Czyli każde kolano da stratę ≈ 12,3 Pa × (jego ζ).

---

3. Typowe ζ dla kolanek (okrągły kanał, wyciąg)

Dla okrągłych kanałów z gładkiej blachy, łagodnych kolanek:
(typowe wartości spotykane w tabelach):

• łagodne kolano 90°: ( \zeta \approx 0{,}6–0{,}9 )

• łagodne kolano 45°: ( \zeta \approx 0{,}3–0{,}5 )

Weźmy wartości „środkowe”, żeby nie dramatyzować:

• 90° → ζ = 0,8

• 45° → ζ = 0,4

---

4. Konkretne liczby – ile Pa na kolanko

Kolano 90°

[
\Delta p_{90} = 0{,}8 \cdot 12{,}3 \approx 9{,}8 ,\text{Pa}
]

Okrągłe 90° przy 200 m³/h w Ø125 „zjada” ci ~10 Pa.

Kolano 45°

[
\Delta p_{45} = 0{,}4 \cdot 12{,}3 \approx 4{,}9 ,\text{Pa}
]

Łagodne 45° – ok. 5 Pa.

---

5. Co to znaczy w praktyce

Dla układu z jednym 90° i jednym 45° (jak pisałeś wcześniej)

Łączna strata miejscowa na dwóch kolankach:

• 90°: ok. 10 Pa

• 45°: ok. 5 Pa

Razem: ~15 Pa przy 200 m³/h w Ø125.

Żeby mieć skalę porównania:
tarcie liniowe w prostej rurze Ø125 przy takich prędkościach to rząd 1–2 Pa na metr (zależnie od chropowatości, tabeli itd.). Czyli dwa kolanka = kilka metrów prostej rury.

---

6. A co z przejściem 125 → 2×75?

Tu też są straty miejscowe, bo:

• zwężasz przekrój (z ~123 cm² do ~88 cm²),

• plus „mixing” strumieni / podział.

Takie trójniki/skrzyneczki potrafią mieć ζ rzędu 0,5–1,0, czyli też kilka–kilkanaście Pa przy tych prędkościach – w tej samej skali co kolanko 90°. Szczegół zależy od konkretnej geometrii.

---

7. Co z tego dla Ciebie wynika

1. Kolanka same w sobie nie są zabójcze, jeśli są:

   • łagodne,

   • w rozsądnej liczbie (2–3 szt.),

   • przy średnicy 125 i 200 m³/h.

2. Przy Twoim docelowym układzie dla łazienek:

   • dwa kolanka to około 15 Pa,

   • przejście 125 → 2×75 powiedzmy kolejne 5–10 Pa,

   • rura, wyrzut, kratki – dołożą swoje.

3. Dlatego tak naciskałem, żeby:

   • wentylator na strychu miał te 80–100 Pa dostępnego sprężu,

   • bo wtedy 15–30 Pa „na kształtkach” to jest tylko kawałek budżetu, nie cały.

---

8. Chcesz dokładniej?

Jeżeli podasz:

• dokładną trasę: ile metrów Ø125, ile metrów 75, ile kolanek 90/45 na każdym odcinku,

• realny przepływ, jaki chcesz (np. 150 czy 220 m³/h),

to mogę policzyć „na twardo”:

• prędkości w każdym odgałęzieniu,

• straty @friction (Pa) na prostych odcinkach,

• straty miejscowe na każdym elemencie
  i powiedzieć: „przy 200 m³/h stracisz ~X Pa, więc kup wentylator, który da 200 m³/h przy Y Pa”.

Teraz pokazałem Ci przede wszystkim skalę – kolanko 90° w Twoim reżimie przepływu to ~10 Pa, a nie „tajemnicze coś”.

Zle policzył.

Kanal z kolanami jest 110 pcv w kuchni..

Lazienki sa 125 w 75mmx2 bez kolan,