Teza hydraulika jest w dużej części sensowna co do średnicy, ale wątpliwa co do uzasadnienia „kamieniem” i błędna, jeśli chodziło o wpuszczenie rury kanalizacyjnej do czynnego komina/kanału wentylacyjnego. 1. Czy odpowietrzenie kanalizacji powinno iść ponad dach? Tak. Dla pionów kanalizacyjnych standardowe i prawidłowe rozwiązanie to wyprowadzenie pionu jako przewodu wentylującego ponad dach. Warunki techniczne mówią, że piony grawitacyjnej instalacji kanalizacyjnej powinny być wyprowadzone ponad dach, powyżej górnej krawędzi okien i drzwi znajdujących się bliżej niż 4 m od wylotu. Przepisy dopuszczają, że nie każdy pion musi iść ponad dach, ale wtedy część pionów musi być wyposażona w napowietrzacze, a ostatni pion i co najmniej co piąty z pozostałych mają być wyprowadzone ponad dach. (ISAP) 2. Czy DN/fi 50 to za mało? Dla głównego pionu kanalizacyjnego 110 — najczęściej tak, 50 mm jako jedyne wyprowadzenie ponad dach byłoby podejrzanie małe. Jeżeli masz klasyczny pion kanalizacyjny z WC, czyli najczęściej DN100/DN110, to przedłużenie tego pionu jako wywiewki ponad dach zwykle robi się w tej samej średnicy albo co najmniej w średnicy nie mniejszej od wentylowanego pionu. Opracowania projektowe oparte o PN-EN 12056 wskazują, że przy wentylacji podstawowej przedłużenie pionu ponad najwyższe przyłącze powinno mieć taką samą średnicę jak pion kanalizacyjny. PZITS również podaje zasadę, że średnica wywiewki powinna być równa albo większa — zależnie od rozwiązania systemowego — od średnicy wentylowanego pionu. (pzits.com.pl) Natomiast DN50 nie jest zawsze „złe”. Może występować jako osobna wentylacja podejścia, wentylacja wtórna/równoległa albo lokalny napowietrzacz dla określonego fragmentu instalacji. W tabelach wymiarowania dla wentylacji równoległej/wtórnej można spotkać np. pion kanalizacyjny DN100 z pionem wentylacyjnym DN50, ale to jest inna konfiguracja niż proste „zwężenie głównego pionu 110 do kominka 50 na dachu”. Czyli praktycznie: Sytuacja Ocena Główny pion kanalizacyjny z WC DN110 przedłużony ponad dach jako DN110 Rozwiązanie bezpieczne i typowe Główny pion DN110 zwężony na dach do DN50 jako jedyne odpowietrzenie Raczej słabe / ryzykowne DN50 jako dodatkowe odpowietrzenie podejścia lub wentylacja wtórna Może być poprawne, zależy od projektu Sam zawór napowietrzający zamiast wywiewki ponad dach Może działać lokalnie, ale nie zastępuje pełnej wentylacji instalacji i nie usuwa gazów na zewnątrz 3. Czy można wypuścić to „przez komin wentylacyjny”? Tu trzeba uważać na słowa. Nie wolno wprowadzać przewodów wentylujących kanalizację do przewodów wentylacyjnych pomieszczeń, dymowych ani spalinowych. To jest wprost zabronione w § 125 ust. 3 warunków technicznych. (Inforlex) PZITS też pisze, że niedopuszczalne jest wprowadzanie rur wywiewnych do kanałów wentylacyjnych i przewodów kominowych. (pzits.com.pl) Ale są dwie różne sytuacje: Rura kanalizacyjna DN110 idzie osobno przez szacht/obudowę/nieczynny kanał techniczny i kończy się własną wywiewką ponad dachem — to może być technicznie akceptowalne, o ile nie jest podłączona do kanału wentylacji pomieszczeń. Rura kanalizacyjna jest wpięta do kanału wentylacyjnego albo kończy się wewnątrz komina wentylacyjnego — tego bym nie akceptował. Ryzyko: smród, cofanie gazów kanalizacyjnych, zawilgocenie, korozja, naruszenie wentylacji pomieszczeń i niezgodność z przepisami. 4. Czy brak odpowiedniego odpowietrzenia powoduje „kamień” w rurze? Tu jestem sceptyczny. Zbyt słabe odpowietrzenie może powodować bulgotanie, wysysanie wody z syfonów, zapach kanalizacji, wolniejsze/spiętrzone odpływy i problemy ciśnieniowe, bo wentylacja kanalizacji służy do stabilizacji ciśnienia w pionie i ograniczania podciśnień/nadciśnień. Ale „kamień w rurze” to zwykle skutek innych zjawisk: twarda woda, osady moczowe, tłuszcze, detergenty, zły spadek, za mały przepływ, stojące ścieki, chropowata/stara rura, przewężenia, źle wykonane kolana albo długie podejścia. Brak wentylacji może pogarszać hydraulikę przepływu, więc pośrednio może sprzyjać problemom eksploatacyjnym, ale nie jest to typowa główna przyczyna „zarastania kamieniem”. Wniosek Hydraulik najpewniej miał rację, że dla głównego pionu z rurą 110 lepiej wyprowadzić na dach 110, a nie redukować do 50. To jest konserwatywne, poprawne i odporne na problemy. Natomiast trzeba doprecyzować wykonanie: rura kanalizacyjna może przejść przez przestrzeń komina/szachtu tylko jako osobna szczelna rura z własnym wylotem ponad dach; nie może być wprowadzona do kanału wentylacyjnego pomieszczeń. A argument z „kamieniem przez brak odpowietrzenia” traktowałbym jako uproszczenie z praktyki, nie jako ścisłe wyjaśnienie techniczne. Bardziej poprawnie: za małe lub złe odpowietrzenie może powodować złe warunki przepływu i problemy z syfonami/zapachem, ale sam kamień ma zwykle inne przyczyny.