...ma podwyższone wolne obroty??

ja rozumiem, że w starych autach było ssanie i większa dawka paliwa powodowała wyższe obroty, ale w nowszych autach wszystkim kieruje komputer. W dieslu obroty miałem takie same niezależnie od temp. W noPb obroty są wyższe. Czemu??

> ...ma podwyższone wolne obroty??

> ja rozumiem, że w starych autach było ssanie i większa dawka paliwa powodowała wyższe obroty, ale w

> nowszych autach wszystkim kieruje komputer. W dieslu obroty miałem takie same niezależnie od

> temp. W noPb obroty są wyższe. Czemu??

A czy teraz komputer nie steruje automatycznym ssaniem

> ...ma podwyższone wolne obroty??

> ja rozumiem, że w starych autach było ssanie i większa dawka paliwa powodowała wyższe obroty, ale w

> nowszych autach wszystkim kieruje komputer. W dieslu obroty miałem takie same niezależnie od

> temp. W noPb obroty są wyższe. Czemu??

teoria jest taka ... że po to żeby nie kręcić silnika za wysoko w celu ruszenia z miejsca , tak aby dało się to zrobić bez użycia gazu ... program w kompie ma jakieśtam obroty " maloszkodliwe" i takie ustawia

potwierdza się to w Mazdach benzynowych ... najsłabsze 1.8 ma najwyższe obroty na " ssaniu " na zimno 2.0 już nieco niżej ... 2.3 praktycznie niewiele powyżej obrotów " wolnych " a 2.5 w nowym modelu (GH ) pracuje praktycznie na wolnych obrotach ...

> A czy teraz komputer nie steruje automatycznym ssaniem

nie ma czegoś takiego automatyczne ssanie w aucie na wtrysku , po prostu wtryskiwacze podają więcej paliwa , komp delikatnie unosi przepustnice

> nie ma czegoś takiego automatyczne ssanie , po prostu wtryskiwacze podają więcej paliwa , komp

> delikatnie unosi przepustnice

a w gazniku Pierburg 2E3 to niby jak sie to nazywało jak nie automatyczne ssanei

> A czy teraz komputer nie steruje automatycznym ssaniem

teraz pojecie "ssanie" ma znaczenie co najwyzej zwyczajowe. Po prostu sterownik ma zaprogramowana inna dawke wtrysku, kat wyprzedzenia zaplonu i obroty jalowe w zaleznosci od temperatury silnika i powietrza w dolocie.

Ale te podwyzszone obroty tez mnie ciekawia. Za czasow gaznikowcow mialo to sens bo rozpylona mieszanka mogla sie skraplac na sciankach kolektora ssacego i silnik na za niskich obrotach pracowal niestabilnie. Ale ossochozi dzisiaj kiedy droga paliwa od wtryskiwaczy do komory spalania jest o wiele krotsza??

> nie ma czegoś takiego automatyczne ssanie , po prostu wtryskiwacze podają więcej paliwa , komp

> delikatnie unosi przepustnice

A czy ssanie nie polgalo na dodaniu gazu tylko ze recznie?

> A czy ssanie nie polgalo na dodaniu gazu tylko ze recznie?

nie , samo dodanie gazu dla zimnego silnika to zadławienie ,

w gaźnikowcu w sumie tak samo jak we wtrysku lekkie uniesienie przepustnicy plus dodatkowy kanał paliwowy ew. zadławienie powietrza

> a w gazniku Pierburg 2E3 to niby jak sie to nazywało jak nie automatyczne ssanei

jak zwykle sie źle wyraziłem

chyba nie...ja kiedyś w AX-ie miałem przy nawiewie manetkę,

którą sie wyciągało i obroty odpowiednio wzrastały

> teoria jest taka ... że po to żeby nie kręcić silnika za wysoko w celu ruszenia z miejsca , tak aby

> dało się to zrobić bez użycia gazu ... program w kompie ma jakieśtam obroty " maloszkodliwe" i

> takie ustawia

> potwierdza się to w Mazdach benzynowych ... najsłabsze 1.8 ma najwyższe obroty na " ssaniu " na

> zimno 2.0 już nieco niżej ... 2.3 praktycznie niewiele powyżej obrotów " wolnych " a 2.5 w

> nowym modelu (GH ) pracuje praktycznie na wolnych obrotach ...

ale u mnie np. jest V8 4,2 i obroty są podwyższone

> nowszych autach wszystkim kieruje komputer. W dieslu obroty miałem takie same niezależnie od

> temp.

W nowoczesnych dieslach, podwyższa się obroty tylko po to aby silnik szybciej się doszedł do optymalnej temperatury pracy. Szczególnie jest to widocznie w zimę, wtedy też mamy większe zapotrzebowanie na energię elektryczną w postaci ogrzewania szyb, kabiny, grzałek nurkowych.

> ale u mnie np. jest V8 4,2 i obroty są podwyższone

nie wiem , może o stabilniejszą prace chodzi ?

może o szybsze uzyskanie optymalnej temp.

to co napisałem to odpowiedź ASO na moje pytanie czy wszystko gra

Moja teoria jest taka: producent nie chce dopuścić, aby silnik nawet na chwilę kręcił poniżej wolnych obrotów, a gdyby na zimnym silniku ECU utrzymywało takie obroty, to każde nagłe wciśniecie pedału gazu zdławiałoby na chwilę silnik.

> ...ma podwyższone wolne obroty??

Słyszałem teorię, że obroty są po to podwyższone, żeby katalizator szybciej osiągnął właściwa temperaturę pracy. W moim TSI nawet w upalny dzień obroty mogą być podwyższone przez jakieś 30sec.

> ...ma podwyższone wolne obroty??

> ja rozumiem, że w starych autach było ssanie i większa dawka paliwa powodowała wyższe obroty, ale w

> nowszych autach wszystkim kieruje komputer. W dieslu obroty miałem takie same niezależnie od

> temp. W noPb obroty są wyższe. Czemu??

Sterownik dostaje sygnał z czujnika temperatury silnika o tym, że silnik jest zimny i przez to sterownik odpowiednio ustawia silniczkiem krokowym przepustnicę oraz dawkuje troszkę więcej paliwa.

Gdy silnik się nagrzewa czujnik temperatury podaje tą informację do sterownika, a ten stopniowo odpowiednio ustawia przepustnicę i zmniejsza dawkowanie paliwa do momentu uzyskania normalnej temperatury pracy silnika.

Ot w przybliżeniu cała tajemnica.

> Ot w przybliżeniu cała tajemnica.

ale nie chodzilo o wytlumaczenie JAK to jest zrealizowane tylko PO CO to sie robi

> ale nie chodzilo o wytlumaczenie JAK to jest zrealizowane tylko PO CO to sie robi

Kto jeździł autem z gaźnikiem z ręcznym ssaniem wie po co się to robi, żadne dyrdymały o katalizatorze itp.

Po prostu bez bogatszej mieszanki zimny silnik nie jest w stanie jechać, a nawet zapalić, będzie szarpało gasło itp.

... kontrolująca skłąd mieszanki żeby pracować prawidłowo musi się nagrzać

I raz po to stosuje sie jej grzanie grzałką

A dwa silnik zanim się nie nagrzeje pracuje na składzie mieszanki dobieranym teoretycznie a nie na podstawie analizy i stąd podwyższone obroty

> ... kontrolująca skłąd mieszanki żeby pracować prawidłowo musi się nagrzać

> I raz po to stosuje sie jej grzanie grzałką

> A dwa silnik zanim się nie nagrzeje pracuje na składzie mieszanki dobieranym teoretycznie a nie na

> podstawie analizy i stąd podwyższone obroty

1 - Wydaje mi się, że sonda to nie jedyny element który ma wpływ na dobór mieszanki

2 - Gdyby te ustawienia były teoretyczne to w różnych warunkach pogodowych po uruchomieniu powinieneś mieć różne wartości obrotów. Imho nic tu się teoretycznie nie dzieje.

> 2 - Gdyby te ustawienia były teoretyczne to w różnych warunkach pogodowych po uruchomieniu

> powinieneś mieć różne wartości obrotów.

w układzie sterowanym przez komputer?

> ale nie chodzilo o wytlumaczenie JAK to jest zrealizowane tylko PO CO to sie robi

Chodzi o przebieg spalania w zimnym silniku, im zimniej tym więcej paliwa potrzeba, im cieplej tym mniej.

W samochodach z silnikiem gdzie mieszanka paliwowo-powietrzna była wytwarzana przez gaźnik można się w bardzo prosty sposób o tym przekonać.

Wystarczy spróbować uruchomić silnik od razu bez włączania "ssania", nawet jak zapali to przy próbie dodania gazu i ruszenia zaraz zagaśnie.

W momencie gdy włączymy ssanie to w gaźniku zamykamy dopływ większej ilości powietrza do gardzieli oraz umożliwiamy dopływ większej ilości paliwa wówczas bez problemu silnik można uruchomić i ruszyć.

W samochodach z silnikiem wyposażonym we wtrysk paliwa czy to jedno czy wielopunktowy funkcję "ssania" zastąpiło zaprogramowane urządzenie sterujące, które współpracuje z szeregiem czujników w silniku.

> ale nie chodzilo o wytlumaczenie JAK to jest zrealizowane tylko PO CO to sie robi

Nie ma żadnego PO CO. Silnik dostaje więcej paliwa, to i ma wyższe obroty.

> Nie ma żadnego PO CO. Silnik dostaje więcej paliwa, to i ma wyższe obroty.

samym paliwem to na pewno nie ... musi jeszcze dostać więcej powietrza

W takim przypadku nie - na zimno silnik pracuje na bogatszej mieszance. W motocyklach ssanie było niekiedy realizowane właśnie na zmniejszeniu dopływu powietrza, a nie zwiększeniu dawki paliwa - ale i samo zmniejszenie przekroju przelotu gaźnika i tak powodowało dodatkowo zwiększenie dawki paliwa.

> samym paliwem to na pewno nie ... musi jeszcze dostać więcej powietrza

czy ja wiem? pamiętam z gaźnika nieodżałowanej Łady 21061, że tam włączenie ssania równało się przymknięciu/zamknięciu dodatkowej przepustnicy, teraz już nie pamiętam, czy w jednej, czy w obu gardzielach... ale to było dawno temu i mogę się mylić...

dla odmiany w moto ssanie jest realizowane otwarciem dodatkowych dysz wzbogacania mieszanki - żadnego ruchu przepustnicami, a już na pewno nie ma zwiększonego dopływu powietrza

nawet w poczciwym maluchu włączenie ssania powoduje otwarcie dodatkowego zaworu, który podaje zwiększoną ilość mieszanki pod przepustnicę, której położenie do rozruchu nie zmienia się.

> Ale te podwyzszone obroty tez mnie ciekawia. Za czasow gaznikowcow mialo to sens bo rozpylona

> mieszanka mogla sie skraplac na sciankach kolektora ssacego i silnik na za niskich obrotach

> pracowal niestabilnie. Ale ossochozi dzisiaj kiedy droga paliwa od wtryskiwaczy do komory

> spalania jest o wiele krotsza??

Nadal paliwo się skrapla na zaworach, ściankach komory spalania i nie dokładnie odparowuje.

Stąd wymagana większa dawka.

> w układzie sterowanym przez komputer?

No nie wiem, teoretyczne czyli jakieś z góry narzucone tak ? A to oznacza że stałe do momentu kiedy sonda nie bedzie miala odpowiedniej temperatury (tak wynika z tego co napisal kolega). Ale zmienne są warunki atmosferyczne chociazby a komp nie reaguje na nie bo sonda nie dziala jeszcze ?

Nie wiem, zastanawia mnie to po prostu.

> W samochodach z silnikiem wyposażonym we wtrysk paliwa czy to jedno czy wielopunktowy funkcję

> "ssania" zastąpiło zaprogramowane urządzenie sterujące, które współpracuje z szeregiem

> czujników w silniku.

Co by obalało ten pomysł

> Nadal paliwo się skrapla na zaworach, ściankach komory spalania i nie dokładnie odparowuje.

> Stąd wymagana większa dawka.

Właśnie. W silnikach z wtryskiem pośrednim (i gaźnikowych) paliwo dodatkowo skrapla się na ściankach kolektora dolotowego (dlatego bardzo często kolektory i obudowy przepustnicy są podgrzewane.

A poza tym bogata mieszanka na zimnym silniku sprawia, że szybciej nagrzewa się wydech, a razem z nim katalizator, dpf i inne tego typu ekologiczne rzeczy (w silnikach z niegrzanymi sondami one też).

Poza tym zimny silnik ma do pokonania większe opory typu gęsty olej itp., do czego wymagana jest większa dawka.

> 1 - Wydaje mi się, że sonda to nie jedyny element który ma wpływ na dobór mieszanki

Oczywiście - ale nie mówimy tu o normalnej pracy silnika tylko o odpaleniu go czyli jak mu zimno jest jeszcze

A informacja o składzie spalin przed katem ( w OEBD2 za katem też ) daje sonda L własnie - nie ma innego elementu informującego ECU o prawidłowości spalania mieszkanki tylko sonda L - a ona póki sie nie nagrzeje - nie wskazuje prawidłowo

> 2 - Gdyby te ustawienia były teoretyczne to w różnych warunkach pogodowych po uruchomieniu

> powinieneś mieć różne wartości obrotów. Imho nic tu się teoretycznie nie dzieje.

Wskaźniki pokazujące dane bezwzględne ( MAP, obrotu, położenia wału ) nie zależą od temperatury. ECU może mieć kilka map w zależności od parametrów czujników

I tak ma mapę na odpalnie - gdzie pracuje na wzbogaconej mieszance regulując np tylko krokowym

Ale ma też mapy awaryjne którymi emuluje różne stany przy braku wskazań różnych czujników - ale to nie jest stan normalny pracy

Tak wiuęc stawiam na parametry niedogrzanej sondy L - i że to one powoduja wzrost obrotów na zimnym

> Poza tym zimny silnik ma do pokonania większe opory typu gęsty olej itp., do czego wymagana jest

> większa dawka.

I to jest najbardziej sensowna odpowiedź na postawione pytanie. Większa dawka paliwa pozwala pokonać zwiększone opory pracy zimnego silnika i zniwelować niekorzystne warunki wtrysku i rozpylenia mieszanki, zapewnia równomierność biegu zimnego silnika, wyższe obroty to naturalna konsekwencja "dorzucenia do pieca" skracająca przy okazji czas potrzebny na osiągnięcie przez sondę lambda i katalizator temperatury roboczej pozwalającej pracować układowi sterowania w pętli zamkniętej. Ktoś rzeknie - ok, ale przecież w czasie jazdy pod obciążeniem silnik nagrzewa się szybciej. Są jednak na tym świecie ludzie którzy lubią skrobać szyby czekając aż auto zagrzeje się na postoju.

> Oczywiście - ale nie mówimy tu o normalnej pracy silnika tylko o odpaleniu go czyli jak mu zimno

> jest jeszcze

> A informacja o składzie spalin przed katem ( w OEBD2 za katem też ) daje sonda L własnie - nie ma

> innego elementu informującego ECU o prawidłowości spalania mieszkanki tylko sonda L - a ona

> póki sie nie nagrzeje - nie wskazuje prawidłowo

Lambda z grzałką grzeje się kilkanaście sekund.

Jak kulą w płot ta Wasza teoria, towarzyszu

> Lambda z grzałką grzeje się kilkanaście sekund.

> Jak kulą w płot ta Wasza teoria, towarzyszu

teoria jak najbardziej prawdziwa przynajmniej w przypadku wtrysku mono-jetronic który wsadzałem własnoręcznie do Łady i dosc dokładnie przestudiowałem z tego powodu

na początku parametry są stałe i nie zależą od żadnych czujników poza przepływką która zresztą tam jest wbudowana w gaźnik

> Lambda z grzałką grzeje się kilkanaście sekund.

> Jak kulą w płot ta Wasza teoria, towarzyszu

Tak - Wasza Eminencji ??

A ile czasu trwają te podwyższone obroty silnika ??

Nie kilkanaście sekund przypadkiem ??

> Tak - Wasza Eminencji ??

> A ile czasu trwają te podwyższone obroty silnika ??

> Nie kilkanaście sekund przypadkiem ??

Do momentu rozgrzania silnika.

Zależnie od warunków nawet paręnaście minut.

Oczywiście obroty biegu jałowego spadają stopniowo w funkcji obrotów, ale są podwyższone do momentu, gdy silnik osiągnie temperaturę z grubsza roboczą (kilkadziesiąt st c.).

Konkretne wartości różnią sie w zależności od zastosowanych rozwiązań, ale zasada jest jedna.

> teoria jak najbardziej prawdziwa przynajmniej w przypadku wtrysku mono-jetronic który wsadzałem

> własnoręcznie do Łady i dosc dokładnie przestudiowałem z tego powodu

> na początku parametry są stałe i nie zależą od żadnych czujników poza przepływką która zresztą tam

> jest wbudowana w gaźnik

Chłopie...

Ale mówimy o normalnych, fabrycznych rozwiązaniach, na dokładkę o w miarę wysokich normach emisji (kolega mówił o dwóch sondach lambda - takie coś to EUR 3 i w górę).

> Większa dawka paliwa pozwala

> pokonać zwiększone opory pracy zimnego silnika i zniwelować niekorzystne warunki wtrysku i

> rozpylenia mieszanki, zapewnia równomierność biegu zimnego silnika

nie zgadzam sie (pomijajac gaznikowce). Jezdzilem autem w ktorym sterownikowi silnika cos odbilo i podwyzszenie obrotow na zimno bylo minimalne lub zadne zaleznie od jego humoru (900-1000rpm, na cieplo 800) i zarowno na benzynie jak i LPG 2gen nie bylo w zwiazku z tym zadnych problemow nawet jak bylo -20oC

> wyższe obroty to naturalna konsekwencja "dorzucenia do

> pieca"

nieprawda. Prace silnika benzynowego, w odroznieniu od diesla, reguluje sie iloscia mieszanki nie jej skladem. A to dlatego ze silnik benzynowy pracuje w stosunkowo waskim zakresie AFR. Mieszanka zbyt uboga ale tez zbyt bogata nie zapali sie. Na ilosc mieszanki wplywa otwarcie przepustnicy i to jest podstawowa dana dla procesu regulacji. Sterownik wtrysku doregulowuje ilosc paliwa do danej ilosci mieszanki - ,korzystajac z map i wskazan czujnikow (czujnik cisnienia i temperatury w dolocie/przeplywomierz, sonda L). Jesli obroty sa podwyzszone to dlatego ze sterownik tak zadzialal (uchylajac przepustnice lub regulujac uklad obejsciowy, potocznie "krokowiec")

> skracająca przy okazji czas potrzebny na osiągnięcie przez

> sondę lambda i katalizator temperatury roboczej pozwalającej pracować układowi sterowania w

> pętli zamkniętej.

najwyrazniej nie tylko o to chodzi. Sonda L nagrzewa sie w kilkanascie sek, max. minuta (jezdzilem kiedys z testerem LPG na ktorym byl wskaznik napiecia z sondy L, na benzynie tez dzialal) wiec regulacja w petli zamknietej zaczyna sie szybko a podwyzszone obroty trwaja o wiele dluzej. Moje doswiadczenia pokazuja ze nagrzanie sondy i przejscie do zamknietej petli to ok 1km jazdy lub krocej a podwyzszone obroty potrafia sie utrzymywac 5km jazdy lub wiecej. To zalezy od auta - rozne silniki maja rozna strategie sterowania biegiem jalowym, niektore "kulturalnie" szybko zmniejszaja wolne obroty do akceptowalnych granic, inne wyja silnikiem na np. 1600-1800rpm dlugi czas mimo ze silnik jest juz prawie nagrzany.

> Sonda L nagrzewa sie w kilkanascie sek, max. minuta (jezdzilem

> kiedys z testerem LPG na ktorym byl wskaznik napiecia z sondy L, na benzynie tez dzialal) wiec

> regulacja w petli zamknietej zaczyna sie szybko a podwyzszone obroty trwaja o wiele dluzej.

dokładnie tak samo było w astrze, sonda zaczynała pracować po niecałej minucie - wyjazd z garażu i zamknięcie bramy

wbrew pozorom warunki lekko zimowe nie wpływały znacznie na wydłużenie czasu nagrzewania

sonda była niepodgrzewana, pytanie od kiedy ECU ją "widział"

> pytanie od kiedy ECU ją "widział"

dokladnie od chwili kiedy jej wskazania zaczynaja oscylowac

> dokladnie od chwili kiedy jej wskazania zaczynaja oscylowac

to z sondą lambda ciekawe, bo ja mam u siebie podwyższone obroty przy starcie zimnego silnika, a mam diesla bez sondy lambda. Najwyrazniej musi byc cos zaszyte w programie mowiace o wyzszych obrotach w zaleznosci od temperatury.

Ja bym obstawiał, ze chodzi własnie o "ssanie" czyli adaptacje do pracy w obnizonej temperaturze spalania, a efektem tego są podzyszone obroty

W motocyklu na ten przyklad, jesli odpale bez ssania (a mam tam 4 gazniki w rzedzie) to silnik bedzie spoko chodzil, ale po ruszeniu i dodaniu gazu (bez wlaczonego ssania) zrobi buuuuu i nie pojedzie

Słowo klucz to warunki termodynamiczne

> I to jest najbardziej sensowna odpowiedź na postawione pytanie.

Bingo! Dodam to tego, że obieg termodynamiczny zimnego silnika nie jest taki jaki powinien być i nie dość, że opory są duże to sprawność jest mała ("deformacja" obiegu powoduje oznacza mniejszą pracę wykonywaną przez silnik w stosunku do dostarczonego paliwa)

> W takim przypadku nie - na zimno silnik pracuje na bogatszej mieszance. W motocyklach ssanie było

> niekiedy realizowane właśnie na zmniejszeniu dopływu powietrza, a nie zwiększeniu dawki paliwa

> - ale i samo zmniejszenie przekroju przelotu gaźnika i tak powodowało dodatkowo zwiększenie

> dawki paliwa.

Ale w motocyklu tuż po odpaleniu trzeba było choćby trochę odemknąć dławienie, bo inaczej silnik momentalnie zalewało i gasł.

W gaźnikach samochodowych były stosowane dwa podstawowe typy ssania: dodatkowe obejście ssania podające dodatkową bogatą mieszankę, albo przepustnice ssania przed gaźnikiem i jednocześnie większe uchylenie przepustnicy głównej. Tak czy siak na ssaniu było więcej mieszanki i była bogatsza. Silnik miał wyższe obroty przede wszystkim z większej ilości mieszanki, a wzbogacenie jest po to żeby zniwelować mniejsze odparowanie benzyny gdy silnik jest zimny. Kto miał gaźnikowe auto z uszkodzonym ssaniem lub np z odłączonym chwytem gorącego powietrza ten mógł przećwiczyć dławienie się silnika przy przyspieszaniu itp. Pewnie z tych samych powodów podwyższa się obroty zimnego silnika zasilanego wtryskiem - gorsze parowanie benzyny więc na wszelki wypadek podnieśmy obroty żeby silnik w każdych warunkach pracował równo i bez zająknięcia.

> Chłopie...

> Ale mówimy o normalnych, fabrycznych rozwiązaniach, na dokładkę o w miarę wysokich normach emisji

> (kolega mówił o dwóch sondach lambda - takie coś to EUR 3 i w górę).

ale przecież to normalne seryjne rozwiązanie taki wtrysk obecne np w Golfie 2,3 passacie b3,b4 itd

> ale przecież to normalne seryjne rozwiązanie taki wtrysk obecne np w Golfie 2,3 passacie b3,b4 itd

Kiedy to było...

Mówimy o poziomie bosch mono motronic itp, a z drugiej strony padają argumenty o 2 sondach lambda, które są stosowane przy emisjach euro3+

Mono motronic CHYBA bywał w wersjach w ogóle bez sondy lambda (przykład - polonez caro 1,5/1,6 GLi w wersjach BEZ katalizatora - bywały takie, sam miałem ;-) )

W rzeczy samej.

> Kiedy to było...

> Mówimy o poziomie bosch mono motronic itp, a z drugiej strony padają argumenty o 2 sondach lambda,

> które są stosowane przy emisjach euro3+

Co ma do tego to że są 2 sondy?? Zasada jest ta sama - sonda zimna - silnik pracuje na paraetrach zastępczych

Nie ma innego elementu który kontroluje skłąd i jakość mieszanki

A przełączanie programu standardowego w ECU zależnie od temperatury w bloku - w końcu mapa ECU jest minimum 3D

> Co ma do tego to że są 2 sondy??

Nosz kurna ile można tłumaczyć ?

To, że w starych rozwiązaniach nie było grzałki i zanim sonda zaczynała działać, to chwilę to trwało.

Aha, przyjrzyj się DOKŁADNIE o czym jest teraz mowa...

> Nosz kurna ile można tłumaczyć ?

> To, że w starych rozwiązaniach nie było grzałki i zanim sonda zaczynała działać, to chwilę to

> trwało.

No to nie wiem o jak starych rozwiązaniach myślisz

W Punto z 95 roku sonda miała już grzanie